پزشکی دانستنی ها

گرمازدگی

نوشته شده توسط علی پژوهی

گرمازدگی به شرایطی گفته میشود که فرد به دلیل کاهش فشار خون و حجم مایعات بدن، احساس خستگی شدید میکند. علت اصلی گرمازدگی از دست دادن مایعات بدن به دلیل گرمای زیاد و ماندن طولانی مدت در معرض نور شدید خورشید است.

فردی که دچار گرمازدگی شده است ممکن است احساس سرماخوردگی، غش و ضعف و عرق ریزی شدید داشته باشد. به خاطر داشته باشید که گرمازدگی یک وضعیت اورژانس محسوب میشود و نیاز به درمان فوری دارد.

انواع گرما زدگی:

گرما زدگی خفیف Heat cramps

علائم گرما زدگی خفیف شامل درد در شکم، بازو و ساق است و به علت کمبود آب و املاح در اثر تعریق زیاد بوجود میاید. برای درمان آن باید ورزش را متوقف کرد، عضلات دردناک را به آرامی کشش داد و آب خنک حاوی املاح نوشید.

تبلیغات:

 

گرما زدگی متوسط Heat syncope


درمان عبارتست از : فرد را به یک محل خنک منتقل کنید. لباس های او را درآورید. اگر هوشیار است به او آب خنک ک حاوی املاح است بدهید. با پنکه و حوله خیس او را خنک کنید. بیمار را به پزشک ببرید.
علائم گرما زدگی متوسط شامل ضعف، احساس خستگی شدید و از حال رفتن است. احساس تشنگی شدید، سردرد، تهوع، استفراغ و گیجی هم از دیگر علائم آن است. این عارضه بیشتر در چند روز اول اوقاتی پیش میاید که فرد در یک هوای گرم کار و فعالیت جدیدی را که به آن عادت ندارد شروع میکند. اگر بعد از یک تعریق شدید فقط آب بدون املاح استفاده کنیم احتمال ایجاد این وضعیت زیاد است.

 گرمازدگی شدید Heat stroke

تعریف این وضعیت از لحاظ پزشکی اینست که درجه حرارت مرکزی بدن از ۴۰ درجه سانتیگراد بیشتر شود. علائم آن بصورت تهوع، تشنج، کاهش سطح هوشیاری و کما است.

گرمازدگی چه علائمی دارد؟

گرمازدگی در افراد مختلف با شرایط مختلف ممکن است کمی متفاوت باشد ولی مهمترین علائم گرمازدگی عبارتند از:

عرق شدید

خستگی بیش از حد

گیجی

استفراغ و حالت تهوع

افزایش ضربان قلب

کاهش میزان ادرار

پررنگ تر شدن ادرار

 

1

اثرات گرمازدگی بر بدن چیست ؟

گرمازدگی خطری برای فرد ندارد و کشنده نیست، مگر اینکه در درمان گرمازدگی کوتاهی و سهل انگاری شود و به طور کامل و سر موقع درمان نشود. اگر بطور ناگهانی مکانیسم خنک کننده بدن از کار بیفتد، دمای مرکزی بدن آنچنان افزایش می یابد که می تواند در کمتر از نیم ساعت منجر به مرگ فرد شود.

بعضی افراد چند هفته بعد از گرمازدگی  فوت می کنند که به دلیل نارسایی کلیه  یا قلب  است.بیش از ۱۰ درصد افرادی که دچار این حالت می شوند، فوت می کنند. گرمازدگی باعث از کار افتادن و خرابی دائمی بعضی اندام ها مثل کبد  می شود.

چه اقداماتی برای فرد گرمازده باید انجام شود؟

 

فرد را به مکان خنک منتقل کنید: منتقل کردن فرد به اتاقی که دارای کولر و تهویه هوای مناسب است و یا حداقل انتقال وی به سایه.2

مصرف مایعات خنک: بهترین نوشیدنی در مواقع گرمازدگی آب و یا دوغ میباشد. تا زمانی که فرد احساس بهبودی و یا بهتر شدن داشته باشد باید مایعات را مصرف نمود.

از مصرف مایعات کافئین دار (نوشابه، قهوه و …) و مواد الکلی اجتناب کنید چرا که این مایعات باعث افزایش تشنگی و کم آبی بدن خواهند شد.

پاشیدن آب خنک بر روی بدن: ریختن آب خنک (نه سرد) بر روی بدن باعث کاهش دمای بدن و بهتر شدن شرایط بیمار میشود. میتوانید از پارچه ی خیس و مرطوب نمودن صورت و دست و پاها نیز استفاده کنید.

کم کردن حجم لباسها و اطمینان از وجود هوای کافی برای تنفس (عدم وجود جمعیت زیاد در اطراف فرد) از دیگر اقداماتی است که میتواند مفید باشد.

اگر گرمازدگی شدید باشد باید با مرکز اورژانس تماس بگیرید بخصوص اگر گرمازدگی در کودکان زیر دوسال، افراد مسن و افراد با بیماری کلیوی، قلبی و یا دیابت رخ داده باشد.

 

چه افرادی مستعد گرمازدگی هستند؟

معمولاً تمام افرادیکه در محیط گرم فعالیت و یا ورزش می‌کنند در معرض ابتلاء به گرمازدگی قرار دارند اما افراد زیر مستعدتر می‌باشند:

شیرخواران و بچه های کوچک – به دلیل اینکه مکانیسم خنک کننده بدن آنها هنوز کامل نشده است؛
افراد مسن؛

 افرادی که از داروهای ضد افسردگی و آرام بخش‌ها استفاده می‌کنند(مکانیسم عرق کردن را مختل می کنند)؛
و افراد چاق.

پیشگیری از گرما زدگی:

با استفاده از راهکارهای زیر می توان از بروز گرمازدگی جلوگیری کرد:

پوشیدن لباس‌های سبک با رنگ روشن؛

 استفاده از کلاه‌های پهن؛
استفاده از کرم‌های ضد آفتاب با فاکتور حفاظتی ۳۰ و بالاتر؛

تاجای ممکن از نور مستقیم خورشید دوری کنید، به خصوص در زمانهای اوج گرما (از ساعت ۱۱ صبح تا ۳ بعد از ظهر). اگر مجبورید در ساعات گرما، در محیط بیرون حضور داشته باشید حتما از سایه بان، چتر و یا کلاه استفاده کنید و یا تا جای ممکن در سایه بمانید. پوشیدن لباسها با رنگ روشن (بخصوص سفید) میتواند بسیار مفید باشد.

مصرف مقادیر فراوان مایعات (روزانه نوشیدن ۸ لیوان آب در تابستان توصیه می شود)؛
استفاده از مایعات شور مانند دوغ یا آب میوه در صورت عرق کردن؛
و اجتناب از فعالیت‌های ورزشی در روزهای گرم.

منابع:

عصر علم

دانشگاه تربیت مدرس

ایران ارتوپد

بیتوته

تبلیغات:

درباره نویسنده

علی پژوهی

علی پژوهی هستم متولد سال 1380 مدیر و تنها نوسنده ی نیونش(البته فعلا)

نظر بدهید

*

code